โหนดโรงเรียน
โหนดโรงพยาบาล
โหนดผู้ผลิต-ตลาดเขียว
โหนดผู้บริโภค
กิจกรรมโครงการ
รายชื่อภาคี
ทุกคนมีสิทธิ บทบาทหน้าที่ ในการเข้าถึงและบริโภคอาหารที่มีสุขภาวะ
ความสำคัญของ พลเมืองอาหาร แสดงให้เห็นในมิติต่างๆ ดังนี้
จากระดับบุคคล สู่ระดับกลุ่ม และระดับการเข้าใจเชิงระบบหรือระดับสากล ดังนั้นการเปลี่ยนแปลงทั้งสามระดับคือตนเอง ร่วมมือกับผู้อื่น ร่วมกับประชาคมโลกจากการเข้าใจระบบอาหารในภาพรวม และลงมือเปลี่ยนจากจุดที่ตนอยู่ นับเป็นบทบาทหน้าที่หรือของพลเมืองในระบบอาหาร สร้างพลังชีวิตจากอาหาร สร้างพลังผู้คน พลังสังคมโลกเพื่อระบบอาหารสุขภาวะ การเปลี่ยนแปลงของคนๆ หนึ่งในอาหาร 3 มื้อในทุกๆ วันของชีวิต คือการปฏิวัติระบบอาหาร วิถีอาหารที่ลงการกระทำการในทุกวันได้ส่งผลให้เกิดการเปลี่ยนแปลง ลองจินตนาการว่าประชากรโลกเกือบ 8,000 ล้านคนหากลุกขึ้นเปลี่ยนแปลงสู่การกินที่ดี โลกและระบบอาหารจะเปลี่ยนแปลงอย่างมหาศาล
ความตระหนักนี้อาจเกิดขึ้นจากการรับรู้ข่าวสาร อาทิ ความเสี่ยงและความไม่ปลอดภัยของอาหาร ทั้งจากการปนเปื้อนสารเคมีในพืชผักผลไม้ หรืออาหารที่ขาดคุณค่าโภชนาการเป็นสาเหตุของโรค หรือจากความเจ็บป่วยของบุคคลนั้นๆ ดังนั้นไม่ว่าเหตุผลใดก็ตามที่สร้างการเปลี่ยนแปลงด้านการกิน จำเป็นต้องผนวกกับความคิดความเชื่อที่ว่าเราทุกคนมีศักยภาพและพลังที่จะสร้างการเปลี่ยนแปลงได้จากอาหารที่เรากินในทุกวันของชีวิต อันสวนทางกับกระแสสังคมบริโภคนิยมที่ผู้บริโภคมักรู้สึกไร้พลัง ติดกับดักความสะดวก
แผนอาหารระยะ 3 ปีนับแต่นี้คือตั้งแต่ปี 2565 ถึงปี 2567 มีวิสัยทัศน์ที่มุ่งสร้างพลังผู้คน พลังความรู้และพลังความร่วมมือให้เกิดขึ้นในระบบอาหาร ซึ่งก็คือเรื่อง พลเมืองอาหาร ความรอบรู้ด้านอาหารและชุมชนอาหาร ท่ามกลางความท้าทายและวิกฤตปัญหามากมาย อันได้แก่ ภาวะอากาศเปลี่ยนแปลงที่ส่งผลต่อการผลิตอาหาร การพัฒนาเมืองที่ทำให้พื้นที่อาหารลดลง ความเหลื่อมล้ำในระบบการผลิตอาหารแบบอุตสาหกรรมจากการผูกขาดและการเอาเปรียบจากราคาผลผลิตที่ไม่เป็นธรรม โรคระบาดใหม่เป็นอุปสรรคต่อการขนส่งและการเข้าถึงอาหาร ปัญหาที่กล่าวมานี้จึงไม่ใช่เป็นบทบาทหน้าที่ของใครคนใดคนหนึ่ง หากคือหน้าที่และความรับผิดชอบของทุกคน เราเปลี่ยนจากวิถีอาหารในทุกวันด้วยการมีพฤติกรรมในชีวิตที่จะสร้างอาหารและการกินที่เกื้อหนุนให้เกิดระบบการผลิตอาหารที่มีคุณภาพ สร้างความปลอดภัย ความมั่นคงด้านอาหาร ความเป็นธรรม
นิยามของคำว่า พลเมืองอาหาร ในแผนอาหารระยะ 10 ปีคือ “คนหรือผู้คน ที่ตระหนักถึงศักยภาพ สิทธิ บทบาทหน้าที่ในการเข้าถึงและบริโภคอาหารที่มีสุขภาวะ โดย สร้างการเปลี่ยนแปลงทั้งต่อตนองและสังคม”
วิถีอาหารก็คือ “การเมืองแห่งชีวิตประจำวัน” หากการเมืองคือเรื่องของอำนาจ คนกินคือผู้มีอำนาจกุมชะตากรรมของระบบอาหาร เปลี่ยนตนเอง เปลี่ยนแปลงสังคมรอบตัว และเปลี่ยนแปลงโลกจากอาหาร
แนวทางการพัฒนา “พลเมืองอาหาร”
“พลเมืองอาหาร” (Food citizen) เป็นเป้าของยุทธศาสตร์ที่วางไว้ในแผนอาหารระยะ 10 ปี ที่มีประเด็นสำคัญ ดังนี้
ข้อเสนอแนะต่อการวางแผนสร้าง “พลเมืองอาหาร”